12 soru, sade cevaplar

Yeşil Sertifika, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından kurulmuş Ulusal Yeşil Sertifika Sistemi (YeS-TR) altında, mevcut ve yeni binaların çevresel, sosyal ve ekonomik performansını altı modül üzerinden ölçen ve resmi bir kademeyle belgeleyen bir değerlendirme sistemidir.

Genel olarak Yeşil Sertifika gönüllülük esasına dayanır. Ancak yürürlükteki mevzuat kapsamında 10.000 m² ve üzeri kapalı alana sahip kamu binaları için Yeşil Sertifika başvurusu zorunludur. Bunun dışındaki özel sektör binalarında başvuru bina sahibi/yatırımcı tercihine bağlıdır; bazı yatırım teşvikleri ve belediye uygulamalarında sertifika tercih sebebi olabilir.

Türkiye Çevre Ajansı, Yeşil Sertifika sürecindeki resmî değerlendirme ve sertifikasyon bedellerini her yıl yayımlanan tarifeyle belirler. Tarife; bina alanına göre 0–20.000 m², 20.001–44.999 m², 45.000–69.999 m² ve 70.000 m² ve üzeri olmak üzere dört aralıkta düzenlenir; alan bilgileri, kayıt ücreti, sertifikasyon bedeli ve sertifika bedeli kalemlerinden oluşur. Güncel resmi tarife için Kaynaklar sayfasındaki 'Değerlendirme Ücretleri' rehberini inceleyin.

Yeni binalar için sürecin tasarım aşamasında başlaması en idealidir; başvuru dosyası hazırlığı projenin ilerleyişine paralel yürür. Mevcut binalarda dosya hazırlığı genellikle 2-4 ay, Değerlendirme Kuruluşu incelemesi ise birkaç hafta alır. Süre, modül kanıt belgelerinin hazır olmasına bağlıdır.

Evet. Mevzuat, yapı kullanma izin belgesi bulunan binalar için ayrı bir kredi tablosu tanımlamıştır. Mevcut binalarda BBT modülünün ağırlığı %10'a düşerken, EKV ve SAY modülleri yeni binaya benzer ağırlıklarla devam eder.

LEED (ABD) ve BREEAM (UK) uluslararası sertifikalardır; küresel pazar için tasarlanmıştır. Yeşil Sertifika ise Türk standartlarına, iklim koşullarına ve mevzuatına özel olarak hazırlanmış ulusal bir sistemdir. Standart hiyerarşisinde Türk standartları öncelenir, eksik durumlarda Avrupa ve uluslararası standartlara başvurulur.

YESU (Yeşil Sertifika Uzmanı), T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bağımsız uzmandır. Bakanlık YESU listesi üzerinden veya bağımsız YESU danışmanlık ofislerinden ulaşabilirsiniz. Tasarım aşamasından önce bir YESU ile çalışmaya başlamak en verimlisidir.

Sertifika geçerlilik süresi, bina tipi ve sertifika kademesine bağlı olarak Yeşil Sertifika Güncel Yönetmeliği kapsamında belirlenir. Süre sonunda işletme performansının doğrulanması için yenileme başvurusu gerekir; bu yapı işletme döneminde sertifika koşullarının korunmasını teşvik eder. Güncel süre tablosu ve yenileme prosedürü için yetkili YESU ile doğrulayın.

Yedi tipoloji (konut, ofis, eğitim, otel, sağlık, alışveriş ve ticaret, diğer) ana çerçeveyi kapsar. Listelenmeyen özel binalar (örn. müze, sinema, sanayi tesisi) genellikle 'Diğer' kategorisi altında değerlendirilir. YESU, projenize uygun en yakın tipolojiyi belirler.

İNO, beş ana modülün dışında kalan, ölçülebilir ve özgün uygulamaları ödüllendiren bir bonus modüldür (en fazla +10 puan). Bu bonus puan sertifika kademesini (Geçer / İyi / Çok İyi / Ulusal Üstünlük) yükseltmez veya düşürmez; sadece toplam başarı puanı olarak görünür. Kademe sınıflandırması yalnızca beş ana modülden (BBT+YMD+İOK+EKV+SAY) alınan ağırlıklı kredi toplamına göre belirlenir. Pasif soğutma sistemleri, biyofilik tasarım, AI tabanlı işletme optimizasyonu gibi yenilikçi çözümler bu kapsamda değerlendirilir.

Sertifika alan bina sahipleri, kademelerine karşılık gelen amblemleri (Geçer / İyi / Çok İyi / Ulusal Üstünlük) bina girişindeki tabelalarda, kurumsal web sitesinde, tanıtım ve pazarlama materyallerinde, kartvizit ve e-posta imzasında, dijital ekranlarda ve yıllık sürdürülebilirlik raporlarında kullanabilir. Logoların vektörel formatları, Bakanlık Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü resmi internet sayfasında yayınlanmaktadır.

Evet. Yeşil Sertifikalı bir bina, iyileştirme çalışmalarının ardından yeniden değerlendirmeye gönderilebilir. YESU eşliğinde gerekli iyileştirmeler tamamlanır, güncel kanıt belgeleri YeS-TR platformuna yüklenir ve Değerlendirme Kuruluşu binayı yeni durumuna göre yeniden puanlar. EKV (yalıtım, yenilenebilir enerji), SAY (su tasarruflu armatür, gri su) ve İOK (havalandırma, akustik) iyileştirmeleri en yüksek puan getiren alanlardır.