Bölüm 1.4 — Süreç ve Esaslar
Başvurudan sertifikaya altı adım
Süreç, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) ile başlar. Başvuru dosyası YeS-TR platformuna yüklenir, en az üç farklı meslek dalından Değerlendirme Uzmanı (YESDU) tarafından modül modül incelenir ve sertifika kademesi belirlenir.
- 1 Yeşil Sertifika Uzmanı
1. Yeşil Sertifika Uzmanı'na (YESU) başvuru ve hazırlık
Bu adımda kim ne yapar?
Bina sahibi (mal sahibi): Sertifika niyetini netleştirir — hangi seviye hedefleniyor (Geçer / İyi / Çok İyi / Ulusal Üstünlük), bina yeni mi mevcut mu, hangi tipoloji altında değerlendirilecek.
YESU (Yeşil Sertifika Uzmanı): Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bağımsız uzman. Projeyi inceler, hangi modüllerde hangi kredilerin alınabilir olduğunu çıkarır, eksikleri raporlar.
Çıktı: YESU ön değerlendirme raporu — “Bu projede hangi seviyenin gerçekçi olduğu” sorusunun ilk cevabı.
- 2 Yeşil Sertifika Uzmanı
2. Başvuru dosyasının hazırlanması
Bu adımda kim ne yapar?
YESU: Tüm modüller için kriterler bazında kanıt belgesi derler. Bu belgeler arasında:
- BBT için proje ekibi yapısı, ihtiyaç programı, toplantı tutanakları
- YMD için Çevresel Ürün Beyanları (ÇÜB), tedarikçi belgeleri
- İOK için akustik ölçüm raporları, gün ışığı simülasyonları
- EKV için BEP-TR raporu, yenilenebilir enerji hesabı
- SAY için armatür debileri, atık planı
- İNO için inovatif uygulamanın belgelenmiş tanımı
Proje ekibi (mimar, mühendisler, müteahhit): YESU’nun talep ettiği belgeleri sağlar; eksik veya hatalı belgeleri tamamlar.
Çıktı: YeS-TR’ye yüklenmeye hazır eksiksiz başvuru dosyası.
- 3 Yeşil Sertifika Uzmanı
3. YeS-TR platformuna yükleme
Bu adımda kim ne yapar?
YESU: Başvuru dosyasını YeS-TR platformuna yükler. Modül başına kriterler bazında belge atfı yapar, bina künyesi (tipoloji, m², lokasyon) bilgilerini girer.
Sistem (YeS-TR): Başvuruyu Değerlendirme Kuruluşuna otomatik yönlendirir. Başvuru kayıt numarası verilir.
Çıktı: Resmî başvuru kayıt numarası — sürecin geri kalanında bu numara üzerinden takip yapılır.
- 4 Değerlendirme Uzmanı
4. YESDU değerlendirmesi
Bu adımda kim ne yapar?
YESDU (Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı): Değerlendirme Kuruluşu bünyesinde görev yapan uzmandır. Atandığı modüller için başvuru dosyasını ve kanıt belgelerini kriterler bazında değerlendirir; her kriterin sağlandığını/sağlanmadığını gerekçeli olarak yazar.
Birden fazla YESDUM kuralı: Mevzuat, değerlendirmenin en az üç farklı meslek dalından YESDU tarafından yapılmasını şart koşar. Her YESDU en fazla iki modülü (İNO hariç) değerlendirebilir.
Standart hiyerarşisi: Mevzuatta tanımlanmamış konular için YESDU sırasıyla Türk Standartları → Avrupa Standartları → uluslararası geçerli standartları esas alır; YESU, kullandığı standardın gerekçesini Değerlendirme Kuruluşuna sunmak zorundadır.
Çıktı: Modül başına kredi puanları + kriter sağlanma durumu.
- 5 Sistem (YeS-TR)
5. Puanlama ve derecelendirme
Bu adımda kim ne yapar?
YeS-TR sistemi: YESDU’ların atadığı kredileri otomatik olarak işler. Hesap mantığı:
- Her modülden alınan kredi (max 100), tipolojiye özgü ağırlık katsayısıyla çarpılır.
- BBT/YMD/İOK/EKV/SAY ağırlıklı kredilerinin toplamı temel toplam ağırlıklı kredi’yi verir.
- İNO bonusu (max %10) ayrı eklenir.
- Toplam ağırlıklı kredi miktarına göre sertifika kademesi belirlenir:
Kademe Aralık GEÇER 32 ≤ ağr. kredi < 40 İYİ 40 ≤ ağr. kredi < 55 ÇOK İYİ 55 ≤ ağr. kredi < 75 ULUSAL ÜSTÜNLÜK ağr. kredi ≥ 75 Ek koşul: her kademe için modül başına minimum kredi şartları vardır (Tablo 4.1 yeni / Tablo 4.2 mevcut bina) — bu şartlar sağlanmadan ilgili kademe alınamaz.
Çıktı: Sertifika kademesi (GEÇER/İYİ/ÇOK İYİ/ULUSAL ÜSTÜNLÜK).
- 6 Bakanlık
6. Sertifika ve logo kullanım hakkı
Bu adımda kim ne yapar?
Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü: Sertifikayı resmi olarak yayınlar. Logoların vektörel formatları kurumun resmi internet sayfasından paylaşılır.
Bina sahibi: Aldığı kademeye karşılık gelen amblemi proje üzerinde kullanabilir:
- Bina girişi
- Mobilya, dijital tabela
- Pazarlama materyalleri (afiş, broşür)
- Web sitesi, dijital iletişim
Logo kullanım kuralları (özet):
- Logo, alındığı kademe için tanımlı olan amblem dışında bir varyantla kullanılamaz.
- Logo eğilemez, gerdirilemez, renk paleti dışına çıkarılamaz.
- Resmi ambleme eşlik eden metin kademe adını ve sertifika tarihini içermelidir.
Çıktı: Geçerli yeşil sertifika + logo kullanım hakkı.